بازار كالا در بنبست ؛ ذرت ۴ دلاري و دام حبابي
اواسط تا اواخر سال ۲۰۲۲، زماني كه روسيه به اوكراين حمله كرد، در بازارهاي كالا يك پرسش تكراري شكل گرفت: «ما اصلاً داريم چه كار ميكنيم؟» حالا در سال ۲۰۲۶ و پس از حملات مشترك آمريكا و اسرائيل به ايران، همان پرسش با صداي بلندتري بازگشته است. بازارهاي جنگي ذاتاً آشفته و پرنوسان هستند، اما ترسيم پيامدهاي اين آشفتگي به نفع كسي نيست.
بخش اول: سرمايهگذاران توريستي و حباب سوداگرانه
وقتي جنگ اوكراين آغاز شد و بعدتر وقتي حملات به ايران شدت گرفت، سيل پولهاي سفتهبازانه به سمت خريد قراردادهاي آتي غلات سرازير شد. بخشي از اين پولها از صندوقهاي معاملاتي سنتي و سفتهبازان حرفهاي تأمين ميشد، اما حجم عظيمي از آن از طريق صندوقهاي قابل معامله در بورس (ETF) وارد شد.
اين صندوقها مانند سهام معامله ميشوند اما عملاً استخرهاي كالايي هستند؛ پول هزاران سرمايهگذار خرد را جمع ميكنند و در بازارهاي آتي ذرت، گندم و نفت خام وارد ميكنند. مشكل اينجاست كه چنين جريانهايي قيمت را از مسير واقعي عرضه و تقاضا خارج ميكنند. وقتي كه اين «توريستهاي كالايي» بازار را ترك ميكنند – مثلاً براي رفتن به سوي طلا يا ارز ديجيتال – تنها كساني كه در بازار ميمانند، توليدكنندگان واقعي هستند؛ همان خانوادههايي كه مزرعهشان را گرو گذاشتهاند.
همين الگو در سال ۲۰۲۲ باعث شد قيمت گندم و ذرت ابتدا اوج بگيرد و سپس سقوط آزاد كند. اكنون در ژوئن ۲۰۲۶، نشانههايي از تكرار اين سناريو ديده ميشود.
بخش دوم: ذرت و سويا؛ شستشوي موقعيت سفتهبازان
در هفتههاي اخير، احتمالاً موقعيت خريد قابل توجه «پول هوشمند» (smart money) در بازار ذرت، گندم و سويا تصفيه شده است. آخرين گزارش تعهدات معاملهگران (COT) كه بر اساس دادههاي سهشنبه هفته قبل منتشر شد، نشان ميداد كه گروه سفتهبازان بزرگ از ابتداي جنگ يك موقعيت خريد قابل توجه ايجاد كرده و تا همين اواخر نيز به آن افزوده بودند.
بخش سوم: بازار دام؛ كدام همبستگي معتبر است؟
بازار دام در هفتههاي اخير اطلاعات زيادي داشته است. نكته گيجكننده اين است كه معاملهگران نميتوانند تصميم بگيرند به كدام همبستگي توجه كنند. به طور كلي، دام معمولاً به بازار سهام واكنش نشان ميدهد (بازار قويتر = اقتصاد قويتر = مصرفكننده تمايل بيشتري به خريد گوشت دارد). اما در ۳۰ روز گذشته، بازار دام حداقل ۵۰ درصد مواقع به دنبال نفت بوده، نه سهام.